ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិចំនួន៨ បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាស៊ានផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នចំពោះការអនុម័តលើសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ពីព្រោះថា សេចក្ដីប្រកាសនេះមិនទាន់ធានាលើការការពារសិទ្ធិមនុស្សឲ្យបានពេញលេញ និងស្របទៅតាមបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនៅឡើយ។
អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិចំនួន៨ នោះ រួមមានអង្គការ Human Rights Watch, Amnesty International, Freedom House និងអង្គការមួយចំនួនទៀត បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាមួយ នៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ផ្ញើទៅរដ្ឋាភិបាលជាប្រធានអាស៊ាន ទទូចឲ្យផ្អាកអនុម័តសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ដែលសេចក្ដីប្រកាសនេះមិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងកម្រិតនៃស្តង់ដារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនោះទេ។ បញ្ហានេះនឹងក្លាយទៅជាភាពប្រថុយប្រថានក្នុងការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងតំបន់។ ម្យ៉ាងទៀតនៅក្នុងមាត្រាមួយចំនួននៃសេចក្ដីប្រកាសនេះ ហាក់មិនទាន់មានស្ដង់ដារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនោះឡើយ ដោយហេតុថា សេចក្ដីប្រកាសនេះគេបានកំណត់នូវសន្តិសុខជាតិ និងសីលធម៌សាធារណៈ។
ការសរសេរលិខិតទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលជាមេដឹកនាំអាស៊ានរបស់ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនេះ ធ្វើឡើងនៅបន្ទាប់ពីប្រធានប្ដូរវេននៃគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន បានប្រកាសកាលពីចុងខែតុលា ថា សេចក្ដីប្រកាសនេះគេនឹងអនុម័តនៅចុងខែវិច្ឆិកា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន។
ប្រធានប្ដូរវេននៃគណៈកម្មការអន្តររដ្ឋាភិបាលសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ឱម យ៉ិនទៀង បានឲ្យដឹងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី២៣ តុលា ថា សេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន នឹងត្រូវអនុម័តអោយប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គអាស៊ានក្នុងខែវិច្ឆិកានេះ។
លោក ឱម យ៉ិនទៀង បន្តថា សេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន គឺជាឯកសារស្ដីពីឆន្ទៈនយោបាយដែលមិនមែនជាអត្ថបទច្បាប់៖ «បើជាអត្ថបទច្បាប់និយាយពីបង្កើតនេះបង្កើតនោះ វិធានការស្អីៗ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាបទល្មើសបញ្ហាអី តែបើជាអត្ថបទនយោបាយវាជាបង្ហាញនូវសុច្ឆន្ទៈរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំង១០។ អ្វីដែលយើងនឹងសម្ពោធនៅខែ១១ ខាងមុខនេះ វានឹងបង្ហាញនូវអ្វីដែលប្រទេសទាំង ១០ បានឯកភាពគ្នា ហើយកុំបារម្ភថា ប៉ុណ្ណឹងវាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ យើងនៅមានពេលទៅមុខទៀត។ យើងនៅមានកិច្ចការខ្លះយើងធ្វើជាអនុសញ្ញា មិនមែនជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ទេ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍គឺមិនមែនជាច្បាប់»។
ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី អគ្គលេខាធិការនៃអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់នៃគណៈកម្មការអន្តរជាតិ លោក វីលឌើ តៃល័រ (Wilder Tayler) មានប្រសាសន៍នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលថា សេចក្ដីប្រកាសនេះវាផ្ទុយទៅនឹងសេចក្ដីប្រកាសជាសាកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស ដែលរដ្ឋជាភាគីហត្ថលេខីទាំងអស់បានទទួលស្គាល់នៅឆ្នាំ១៩៤៨។ លោកបញ្ជាក់ថា ប្រទេសដែលជាសមាជិកសហគមន៍អាស៊ាន ក៏បានទទួលស្គាល់ដែរនៅឆ្នាំ១៩៩៣។
ទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហានេះ មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ការព្រួយបារម្ភអំពីសេចក្ដីប្រកាសនេះនៅត្រង់ថា ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន មានប្រទេសខ្លះប្រកាន់នូវរបបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រទេសខ្លះប្រកាន់របបកុម្មុយនិស្ត ដូច្នេះសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន គេធ្វើឡើងតម្រូវទៅតាមប្រទេសប្រកាន់យករបបទាំងពីរ កត្តានេះហើយដែលគេមើលឃើញថា សេចក្ដីប្រកាសនេះមិនទាន់ស្របទៅតាមស្តង់ដារ ឬបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនៅឡើយនោះ។
លោក អំ សំអាត បានបញ្ជាក់ទៀតថា សេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាននេះ មានសារសំខាន់ និងជាគោលការណ៍គ្រឹះមួយសម្រាប់គោលការណ៍គោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកបញ្ជាក់ថា បើសិនជាគេអនុម័តសេចក្ដីប្រកាសនេះដោយមិនបានពិនិត្យ និងកែប្រែឲ្យបានល្អិតល្អន់ទេ នឹងមានបញ្ហាកើតឡើងនៅថ្ងៃអនាគត។
អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោក កែម ឡី បានពន្យល់ថា លោកឯកភាពទៅនឹងការទទួចឲ្យផ្អាកអនុម័តសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ានជាបណ្ដោះអាសន្ន ពីព្រោះថា សេចក្ដីប្រកាសនេះគេធ្វើឡើងលាក់លៀម ដោយមិនឲ្យអង្គការសិទ្ធិមនុស្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលចូលរួមក្នុងការធ្វើសេចក្ដីព្រាងនោះទេ។
លោក កែម ឡី បានពន្យល់បន្ថែមថា ប្រសិនបើសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ានល្អ វាជាការជួយជំរុញឲ្យប្រទេសក្នុងតំបន់ ដែលរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនោះ ឲ្យមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើឲ្យមានការកែប្រែច្បាប់ ឬធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នៅក្នុងស្រុកបានជាដើម។
អាស៊ានត្រូវបានគេបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៧ ក្នុងទិសដៅរក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខក្នុងតំបន់ ដែលកាលណោះគេមិនទាន់បាននិយាយពីការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សនៅឡើយ។ គណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០០៩។ ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំកន្លងទៅ គណៈកម្មាធិការនេះបានបំពេញការងារសម្របសម្រួលក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ ក្នុងការរកចំណុចរួម ដើម្បីបង្កើតអោយបានសេចក្ដីប្រកាសសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ដែលគេជឿជាក់ថា គឺជាជំហានក្នុងការជំរុញការគោរពសិទ្ធិមនុស្សក្នុងតំបន់៕
No comments:
Post a Comment
yes