អតិថិជនចូលចាក់សាំងនៅក្នុងស្ថានីយប្រេងមួយកន្លែងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ
កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១
ការគ្រប់គ្រងចំណូលដែលបានមកពីធនធានប្រេងនិងឧស្ម័ន ទាមទាឲ្យមានស្ថាប័នមួយចំនួនត្រូវមានភាពរឹងមាំ និងធនធានមនុស្សសមស្រប ដើម្បីគ្រប់គ្រងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេស។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រទេសកម្ពុជា ចាំបាច់រៀនសូត្រពីប្រទេសផលិតប្រេងជាច្រើនលើពិភពលោក ព្រមទាំងបានពន្យារការទាញយកប្រេងនៅឆ្នាំ២០១៦ ខាងមុខ ហើយការពន្យារពេលនេះ ជាឱកាសមួយសម្រាប់កសាងធនធានមនុស្សសមស្រប និងពង្រឹងស្ថាប័នក្នុងការគ្រប់គ្រងចំណូលធនធានប្រេង និងឧស្ម័ន។
អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចបានរកឃើញថា ប្រទេសមួយអាចនឹងអន់ថយនៃការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចនៅពេលដែលប្រទេសនោះបានរកឃើញធនធានប្រេង និងឧស្ម័ន។ ការលើកឡើងនេះគឺផ្ទុយពីទស្សនៈរបស់រដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសនោះដែលធ្លាប់អះអាងថា ការរកឃើញធនធានធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសប្រេង និងឧស្ម័ន បានក្លាយជាប្រភពចំណូលសម្រាប់អភិវឌ្ឍប្រទេស និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ហេតុផលជាច្រើនដែលអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចបានប៉ាន់ស្មានទុកជាមុននោះ គឺការគ្រប់គ្រងចំណូលពីធនធានទាំងនោះមិនប្រកបដោយតម្លាភាព និងគ្មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង។ ជាក់ស្ដែង ប្រទេសដែលរកឃើញធនធានប្រេងប្រមាណពាក់កណ្ដាល មិនបានយកចំណូលពីប្រេងនោះទៅអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឡើយ។ កត្តានេះគឺដោយសារតែមានអំពើពុករលួយ ការចាត់ចែង ការបែកចែកចំណូលគ្មានប្រសិទ្ធភាព ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសនោះកាន់តែក្រទៅ និងគម្លាតអ្នកមាន និងអ្នកក្រកាន់តែធំទៅ។
មានឧទាហរណ៍ច្រើនណាស់សម្រាប់ប្រទេសដែលមានប្រេង ប៉ុន្តែគ្មានការអភិវឌ្ឍ បើទោះជាប្រទេសនោះទទួលបានចំណូលពីធនធានប្រេងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់រៀងរាល់ឆ្នាំក៏ដោយ។ បញ្ហានេះ គេនិយាយជាទូទៅថា ជាបណ្ដាសាប្រេង មានន័យថា ការទទួលបានប្រេងនឹងធ្វើឲ្យប្រទេសនោះអន់ខ្សោយ។
ប្រធានសមាគមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា លោក ច័ន្ទ សុផល មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវក្នុងការប្រមូលពន្ធ ដើម្បីចំណាយសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសមួយ ដូចជាការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឲ្យមានផ្លូវថ្នល់គ្រប់គ្រាន់ និងការអភិវឌ្ឍសង្គមឲ្យប្រជាជនមានសុខភាពល្អ ការអប់រំខ្ពស់ជាដើម។
លោកបន្ថែមថា ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានធនធានប្រេង ត្រូវប្រើចំណូលដើម្បីចំណាយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរីកចម្រើន រួមទាំងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថា ការចំណាយច្រើនពេក អាចធ្វើមានសេដ្ឋកិច្ចមួយមានវិបត្តិដែរតាមរយៈការកើនឡើងថ្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ខ្ពស់ជាដើម។
លោក ច័ន្ទ សុផល៖ «ជូនកាលដាក់គោលនយោបាយចេញទៅ ចំណាយទៅ ហើយកាលណាចំណាយមិនបានដូចគោលបំណងខ្ជះខ្ជាយ ពុករលួយ បាត់នោះ វាអាចបង្កបញ្ហាទៀត។ នៅក្នុងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច យើងធ្វើអ្វីមួយកើតហើយ ចប់ គឺមិនមែនអ៊ីចឹងទេ។ វាអាចកើតជាលុយច្រើនពេក លុយច្រើនពេក ខ្ជះខ្ជាយ គេយកទៅចូលបា ខារ៉ាអូខេ វិលវល់ពេញហ្នឹង វាធ្វើឲ្យទៅជាអតិផរណា»។
លោក ច័ន្ទ សុផល មានប្រសាសន៍បន្តថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនីមួយៗដែលមានធនធានប្រេង ត្រូវតែគិតនោះ គឺការប្រែប្រួលចំណូល ដោយសារតែការទទួលបានចំណូលពីប្រេងនោះ វានឹងបាត់បង់ទៅវិញ។ លោកបញ្ជាក់ថា ការទាញយកធនធានធម្មជាតិជាពិសេសធនធានប្រេង និងឧស្ម័ន ត្រូវឆ្លងកាត់កត្តាមួយចំនួន ការអនុញ្ញាត ឬការផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជនជាអ្នកទាញយក។ ទីពីរគឺការបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងដំណើរការទាញយកប្រេងរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជនទាំងនោះ ទីបី ការប្រមូលពន្ធ ទីបួន គឺគ្រប់គ្រង ឬការបែងចែកចំណូល ដើម្បីអភិវឌ្ឍគម្រោងអភិវឌ្ឍក្នុងប្រទេសប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ធ្លាប់បានអះអាងថា នៅពេលដែលកម្ពុជា បានទាញយកធនធានប្រេងប្រកបដោយជោគជ័យ នោះចំណូលពីធនធាននេះ នឹងចូលរួមចំណែកសម្រាប់អភិវឌ្ឍប្រទេស ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្របានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយរយៈកាលកន្លងមក ប្រទេសកម្ពុជា គ្រោងជាលើកដំបូងនឹងទាញយកប្រេង នៅឆ្នាំ២០១០ ប៉ុន្តែគម្រោងនេះបានពន្យាររហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០១២។ ការអះអាងចុងក្រោយ ការទាញយកប្រេង និងឧស្ម័ន នឹងប្រព្រឹត្តនៅឆ្នាំ២០១៦។
នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការសម្ពន្ធភាពដើម្បីតម្លាភាពនៃប្រាក់ចំណូល លោក ឆាយ សារ៉ាត់ មានប្រសាសន៍ថា វិស័យប្រេង និងឧស្ម័ន គឺទាមទាធនធានមនុស្សខ្លាំងដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រាក់ចំណូលធនធានទាំងនោះ បើពុំដូច្នោះទេ វិស័យនេះនឹងមិនផ្ដល់ការរីកចំរើនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសឡើយ ដែលការពន្យារពេលនៃការបូមប្រេង នោះជាឱកាសមួយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកសាងធនធានមនុស្សសមស្រប។
លោក ឆាយ សារ៉ាត់៖ «អ៊ីចឹងបានខ្ងុំយល់ឃើញថា ការពន្យារពេលបូលប្រេងនៅឆ្នាំ២០១៦ ជាផ្នែកមួយដែរ ជាឱកាសសម្រាប់ដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការកសាងសមត្ថភាព កសាងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ផ្សេងៗទៀត ដែលយើងមិនទាន់មាននៅឡើយ។ ឧទាហរណ៍ប្រទេសន័រវ៉េ (Norway) អ៊ីចឹងគាត់រកឃើញប្រេងនៅឆ្នាំ១៩៦០ មែន ប៉ុន្តែគាត់អត់ទាន់បូមយកប្រេងទាំងអស់នោះទេ ដោយសារតែគាត់អត់ទាន់មានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់គ្រប់គ្រាន់ ហើយអត់ទាន់មានសមត្ថភាព»។
លោកមានប្រសាសន៍បន្តថា តួនាទីរបស់សង្គមស៊ីវិលបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតាមដាន និងជំរុញឲ្យឈានដល់ការគ្រប់គ្រងចំណូលធនធានប្រេង និងឧស្ម័នកាន់តែប្រសើរ និងតម្លាភាព។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បទពិសោធន៍របស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលទទួលបានប្រាក់ចំណូលធនធានប្រេងបានចំណាយបួនប្រភេទខុសគ្នា សម្រាប់យកទៅអភិវឌ្ឍប្រទេស។ ជម្រើសទីមួយ គឺចំណូលពីប្រេងទាំងអស់ត្រូវចំណាយទាំងដុលសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែជម្រើសនេះអាចធ្វើមានអស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ហើយការអនុវត្តជម្រើសនេះ ទាមទារឲ្យប្រទេសនោះមានស្ថាប័នខ្លាំង។ ជម្រើសទីពីរនៃការចាត់ចែងចំណូលធនធានប្រេងនោះ គឺរក្សាទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ ប៉ុន្តែជម្រើសអាចមិនល្អសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ ដោយសារតែទុកធនធានចោល ទន្ទឹមនឹងប្រទេសកំពុងត្រូវការខ្ពស់សម្រាប់យកទៅអភិវឌ្ឍប្រទេស។
ជម្រើសទីបី គឺការចំណាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព គឺចំណាយមួយចំនួន ហើយទុកមួយចំនួនសម្រាប់ពេលខាងមុខ ដែលជៀសវាងចំណាយខ្លាំងពេក បង្កជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ ទីបួនគឺការចំណាយជាមធ្យមធៀបនឹងប្រាក់ចំណូលធនធានប្រេងដែលប្រទេសទាំងនោះទទួលបាន។
លោក ច័ន្ទ សុផល បានអះអាងថា ការចំណាយបានជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកើនឡើងពិតប្រាកដមែន ប៉ុន្តែការចំណាយទាំងនោះត្រូវតែជាលក្ខណៈរលូន ដើម្បីធ្វើមានស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច៖«ការធ្វើដូច្នេះ គឺជៀសវាងចំណាយខ្លាំងពេក ដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកើនខ្លាំង ផុតពីនោះអាចអត់អីចាយ សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះមកវិញ គឺវាអាចជាបញ្ហា។ ក្នុងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចគេចង់បានឲ្យមានលក្ខណៈរលូន ឈានឡើងជាលំដាប់ តែមិនគំហុកពេក មិនធ្លាក់ខ្លាំងពេក»។
ឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាចំណូលចំណាយ និងការគ្រប់គ្រងចំណូលធនធានប្រេងនៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រធានគណៈកម្មាធិការហិរញ្ញវត្ថុនៃរដ្ឋសភា លោកបណ្ឌិត ជាម យៀប មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសដែលមានប្រេង ត្រូវមានផែនការជាក់លាក់ ឬគោលនយោបាយសមស្របមួយសម្រាប់ប្រើប្រាស់ចំណូលពីប្រេង និងឧស្ម័ន ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដើម្បីជៀសវាងបណ្ដាសាប្រេង៖«ការប្រើប្រាស់ចំណូលប្រេង និងឧស្ម័ន គឺត្រូវតែ វិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រកបដោយអភិបាលកិច្ចល្អ ដែលជាមធ្យោបាយជៀសវាងបណ្ដាសាប្រេង»។
លោក ជាម យៀប បន្ថែមថា ដើម្បីសម្រេចបានទស្សនវិស័យនេះ គឺទាមទាការបង្កើតច្បាប់សម្រាប់ គ្រប់គ្រងប្រេង និងឧស្ម័ន និងច្បាប់សម្រាប់គ្រប់គ្រងចំណូលពីធនធានប្រេង ដែលច្បាប់ទាំងពីរនេះបានចេញជាសេចក្ដីព្រាងរួចជាស្រេចហើយ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតនៅទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីពិនិត្យ។
នៅលើពិភពលោកមានតម្រូវការប្រេងប្រមាណជាង ៨០លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប្រទេសដែលមានតម្រូវការប្រេងខ្ពស់ជាងគេ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រើប្រាស់ប្រមាណ ២០លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ បន្ទាប់មកគឺប្រទេសចិន ប្រើប្រាស់ប្រមាណ ៨លានបារ៉ែល ក្នុងមួយថ្ងៃ និងប្រទេសជប៉ុន ប្រើប្រាស់ប្រមាណជិត ៥លានបារ៉ែល ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយបន្ទាប់មកគឺប្រទេសឥណ្ឌា និងរុស្សី ដែលប្រទេសទាំងប្រាំនេះ បានប្រើប្រាស់ប្រេងជិតពាក់កណ្ដាលនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងសរុបលើពិភពលោក៕
No comments:
Post a Comment
yes