ក្រសួងមហាផ្ទៃបដិសេធការស្នើសុំរបស់គណបក្សប្រឆាំង ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរសមាស ភាព គ.ជ.ប ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីការខ្លាចចាញ់ឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៣របស់គណបក្សកាន់អំណាច

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលហៅកាត់ថា គ.ជ.ប ត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានទូទៅមើល មើលឃើញថា ជាស្ថាប័នមួយដែលធ្វើការដោយមិនឈរលើឯរាជ្យភាពនោះឡើយ គឺមានការលំ​អៀង​ទៅរកគណបក្សកាន់អំណាចសព្វថ្ងៃ ។

ជាមួយគ្នានោះទាំងគណបក្សប្រឆាំង មន្រ្តីអង្គការសង្គមស៊ីវិល រួមជាមួយនិងអន្តរជាតិ ​បានធ្វើ ការ​​ស្នើសុំជាច្រើនដងឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប ដែលមានលោក អ៊ឹម សួស្តី ជាប្រ​ធាន និងលោក ទេព នីថា ជាអគ្គលេខាធិការ ក៏ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជា​ គ.ជ.ប យក​សុំណើររបស់គណបក្សប្រឆាំង និងអន្តរជាតិទៅធ្វើការពិចារណានោះឡើយ តែងតែធ្វើការបដិ​សេធ និងច្រានចោលគ្រប់ពេលវេលា ។

យ៉ាងណាម៉ិញកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២ តំណាងគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្ស សិទ្ធិមនុស្ស បានជួបពិភាក្សាជាមួយតំណាងក្រសួងមហាផ្ទៃដែលតំណាងដោយលោក ព្រំ សុ​ខា ដើម្បីធ្វើការជជែកពិភាក្សាគ្នាអំពី ការរៀបចំសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី៥ នៅថ្ងៃទៅ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០​១៣ ។ ការពិភាក្សាគ្នារវាងគណបក្ស សម រង្ស៊ី និង គណបក្ស សិទ្ធិមនុស្ស ជាមូយតំ​ណាងក្រ​សួង​មហាផ្ទៃ មិនបានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូននោះឡើយ ព្រោះក្រសួងមហាផ្ទៃបានធ្វើ​ការបដិសេ​ធ ចំពោះសំណើរសុំឲ្យមាន ការរៀបចំសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការ​បោះឆ្នោត ដោយគេនៅតែរក្សាគោលជំហ៊រដដែល គឺមិនបានមើលឃើញថា គ.ជ.ប មានកំហុសអ្វី​ដែល​ត្រូវ​កែទំរង់សមាសភាពនោះឡើយ ។

លោក យឹម សុវណ្ណ តំណាងរាស្រ្តគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងជាប្រធានប្រតិភូចូលជួបពិភាក្សាជា​មួយតំណាងក្រសួងមហាផ្ទៃ អំពីការរៀបចំសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី៥ នៅថ្ងៃទៅ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០​១៣ នៅក្នុងសន្និសិទសារព័ត៌មាននៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់គណបក្ស សម រង្ស៊ី លោកបាន មានប្រសាសន៏ថា សុំណើរដែលគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្ស សិទ្ធិមនុស្ស ដាក់ទៅក្រសួង មហាផ្ទៃនោះ គឺបេក្ខជនដែលជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងត្រូវ​ជ្រើស​រើសសំរាំងដោយគណៈកម្មាធិការមួយដែលមានតំណាងពីគ្រប់គណបក្សនយោបាយដែល មានអាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋសភា ធ្វើជាគណៈកម្មាធិការ ហើយយើងនិងធ្វើការជ្រើសរើសនៅក្នុងសំ​ឡេងជាឯកឆន្ទ ។ ប្រសិនបើជាឯកឆន្ទទៅមិនរួចគឺយើងនិងជ្រើរើសយកសំឡេងពីរភាគបី រួច​ហើយនិងបញ្ជូនបេក្ខជនដែលត្រូវជ្រើសរើសនោះ យកទៅសុំការអនុម័តពីរដ្ឋសភា ហើយយើង បើកទូលាយឲ្យគ្រប់បជ្ឈដ្ឋានទាំងអស់ ដាក់ពាក្យស្នើរសុំធ្វើជាបេក្ខជននៃគណៈ​កម្មាធិការជាតិ​រៀបចំកាករបោះឆ្នោត គឺមិនប្រកាន់គណបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ គ្រាន់តែការជ្រើសរើស នោះគឺជ្រើសរើសសំរាំង ដែលមានចំនួនពីរដងនៃសមាជិកគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះ ឆ្នោត ដើម្បីដាក់ជូនរដ្ឋសភាជ្រើសរើសយកចំនួនពាក់កណ្តាល ។ ជាមួយគ្នានោះ គណៈកម្មាធិ

ការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ខេត្ត និងថ្នាក់ឃុំគឺមានចំនួន៧រូប ដែលមានសមាសភាពពីគណ

បក្សនយោបាយ ហើយជ្រើសរើសតាមតំណាងគណបក្សដែលមានអាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋ​​សភា

ពីចំនួនអាសនៈច្រើនមកតិច គឺយើងរៀបចំឆ្លាស់គ្នា ។

អ្នកនាំពាក្យគណបក្ស សម រង្ស៊ី លោក យឹម សុវណ្ណបានបន្តថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានការស្នើ សុំធ្វើការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត គឺមានចំណុចជាច្រើន ដែលជាកង្វះខាត និងកំហុងឆ្គងរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហើយដែលមិន ត្រូវបានទទួលខុសត្រូវលើកង្វះខាត និងកំហុសឆ្គងរបស់ខ្លួន ដែលនៅពេលនេះលោកសូមលើក យកតែពីរបីចំណុចតែប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ធ្វើការជំរាបជូនបងប្អូនជនរួមជាតិរបស់យើង ដូចជាករណី នាពេលកន្លងមកនេះ ប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើងចំនួនមួយលានប្រាំសែននាក់ បានបាត់​ឈ្មោះ​ចេញ​ពីបញ្ជីរឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដែលនេះជាការទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុង​របស់គណៈកម្មាធិ​ការ​ជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ក៏ប៉ុន្តែគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ដែលហៅកាត់ថា គ.ជ.ប គឺមិនបានទទួលខុសត្រូវលើបញ្ហានេះឡើយ ហើយក៏មិនមានការកែប្រែអ្វីទាំងអស់ ។

ដូច្នេះលោកយល់ថា ស្ថានភាពនៃការបាត់ឈ្មោះចេញពីបញ្ជីរនេះ នៅតែបន្តទៅឆ្នាំ២០១៣តទៅ មុខទៀត ។ មួយវិញទៀតប្រពន្ធ័ផ្សព្វផ្សាយ ការបោះឆ្នោតនាពេលកន្លងមកនេះគឺគ្រប់គណ​បក្ស​នយោបាយដែលចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត មិនបានទទួលនូវពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្សព្វ ផ្សាយពីគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនឲ្យបានសមធម៌នោះទេ  គឺមានការរឹតត្បឹតឱកាសនៃការផ្សព្វ ផ្សាយតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋ ហើយក៏មានការគំរាមកំហែងទៅលើវិទ្យុមួយចំនួនតាម​បណ្តា​ខេត្ត ដែលបង្ករឧបសគ្គជាច្រើនឲ្យគណបក្សនយោបាយក្រៅពីគណបក្សប្រជាជន ដែល​ចូល​រួមក្នុ​ង​ការបោះឆ្នោត រួមជាមួយបញ្ហាដ៏ទៃជាច្រើនទៀតដែលធ្វើឲ្យការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រ

ទេសកម្ពុជាគឺមិនសេរី និង យុត្តិធម៌ ដូចជាការប្រើប្រាស់នូវមន្រ្តីរាជការ ប៉ូលីសទាហ៊ាន​ដែលជា​ស្ថាប័នអព្យាក្រឹត្តយកទៅបំរើឲ្យគណបក្សនយោបាយ គឺគណបក្សកាន់អំណាចសព្វថ្ងៃ ក៏ដូចជា​ការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយរបស់រដ្ឋ ដើម្បីបំរើឲ្យប្រយោជន៏គណបក្សកាន់អំណាចដែល​ខុសទៅ​និង​ច្បាប់ទាំងស្រុង រួមជា​មួយការទិញសន្លឹកឆ្នោត ការគំរាមកំហែង​បំភិតបំភ័យ ដែលតែងតែ

កើតមានឡើងនៅពេល​ឃោសនាបោះឆ្នោត និងនៅថ្ងៃបោះឆ្នោត ដែលមិនទាន់ត្រូវបានដោះ​ស្រាយរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ទាំងអស់នេះហើយដែលគណបក្ស សម រង្ស៊ី និង​គណ​បក្ស សិទ្ធិមនុស្ស បានមើលឃើញថា គ.ជ.ប មិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្តនោះឡើយ ។

លោក យឹម សុវណ្ណ បានថ្លែងទៀតផងដែរថា ជាមួយគ្នានោះការមើលឃើញបែបនេះ មិនត្រឹមតែ គណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរនោះឡើយ សូម្បីតែអង្គការនានាទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ ក៏គេបានមើល ឃើញដូចអ្វីដែលគណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នោះផងដែរ ។ លោកថា ដូចជា កាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ តំណាងរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជាលោក ស៊ូប៊ែឌី ក៏​បានផ្តល់ជាអនុសាសន៏ឲ្យមានការកែប្រែសមាសភាព គ.ជ.ប នេះផងដែរ​ដើម្បីឲ្យការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌នៅឆ្នាំ ២០១៣ ហើយចំពោះបញ្ហានេះ លោកក៏និងលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅពេលដ៏ខ្លីឆាប់ៗខាងមុខនេះផងដែរ ។

អ្នកនាំពាក្យគណបក្ស សម រង្ស៊ី បានបន្តថា  អ្វីដែលគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្ស សិទ្ធិមនុ​ស្ស ស្នើសុំឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប បែបនេះ គឺចង់ឲ្យមានឯកភាពជាតិ មិនមែន ការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប ធ្វើឲ្យមានហានិភ័យដូចអ្វីដែលខាងក្រសួងមហាផ្ទៃបានលើក ឡើងនោះឡើយ ហើយឯកភាពជាតិនេះគឺចេញពីការឯកភាពទៅលើស្ថាប័ន គ.ជ.ប មួយ ដែល​ជាស្ថាប័នសម្រាប់បំរើឲ្យកិច្ចការបោះឆ្នោត ធានាសេរី និងយុត្តិធម៌ស្មើរភាពគ្នាចំពោះ​គ្រប់គណ​បក្សនយោបាយ មិនមែនជាស្ថាប័នរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះឡើយ ។ ដូច្នេះស្ថាប័ន រៀប​ចំការបោះ ឆ្នោតមួយនេះគឺជាស្ថាប័នដែលទាមទារឲ្យមានការឯកភាពគ្នា ទាមទារឲ្យមានការឯកភាពជាតិ ទាម​ឲ្យមានការរកដំណោះស្រាយនយោបាយសមស្របមួយ ដែលទទួលយកបានទាំងអស់គ្នា ហើយការធ្វើបែបនេះនិងបង្ករជំនឿ និងសេចក្តីទុកចិត្តមកលើ គ.ជ.ប ។

លោក យឹម សុវណ្ណ មានប្រសាសន៏ទៀតថា ឥឡូវនេះប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន អន្តរជាតិ រួមជា មួយគណ​បក្ស​នយោបាយ ដែលលើកលែងតែគណបក្សប្រជាជន និងសង្គមស៊ីវិល គឺពួកគេបាន​បាត់ជំនឿទៅលើស្ថាប័ន គ.ជ.ប មួយនេះ ។ ដូចនេះហើយបានជាយើងខិតខំ ឲ្យមានការកែ​ទម្រង់ គ.ជ.ប ដើម្បីបង្ករជំនឿ និងការទុកចិត្តមកលើស្ថាប័ន គ.ជ.ប មួយនេះ ។

ដូច្នេះក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទ ហើយគិតជាថ្មីក្នុងការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប តាមការស្នើសុំរបស់គណបក្សប្រឆាំង ដើម្បីឲ្យការបោះឆ្នោតមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាការបញ្ឈប់ការរិះគន់ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានតទៅ​ទៀត បើពុំនោះទេការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ឡើង ជាពិ​សេសគឺអន្តរជាតិ ហើយរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតរបៀបនេះក៏ជារដ្ឋាភិបានមួយ ដែលមិនគ្រប់លក្ខណះ និងសុខច្បាប់ផងដែរ ព្រោះប្រសិនបើពុំមានការកែប្រែ សមាសភាពរបស់ គ.ជ.ប ទេគណបក្សប្រឆាំងប្រហែលជាមិនអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតរបៀបនេះបានឡើយ ដែលពេល នោះហើយ ធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ​បន្ថែមទៀត​ជាក់ជា​មិន​ខាននោះឡើយ ៕